Ślady Stóp

Urszula Kołodziejczak i Barbara Latoszek tegoroczne lato miały bardzo pracowite. W ramach swoich plastycznych pasji podróżowały po okolicznych miejscowościach i malowały wiejskie kościółki o oryginalnej architekturze.
Z tych podróży zebrała się spora ilość akwarel, które postanowiły zaprezentować na wystawie w Klubie „U Szefa” w Gorzowie Wlkp. przy ul. Chełmońskiego. Właśnie w tym bodaj jedynym Klubie Spółdzielczym jaki się jeszcze ostał w Gorzowie, którym kieruje Andrzej Moczydłowski, Urszula prowadzi od lat pracownię plastyczną. Jedną z jej uczennic – zapewne tych najpilniejszych, jest oczywiście Barbara Latoszek.


Publiczność jak zwykle dopisała
Na otwarcie wystawy przygotowano program poetycko - muzyczny z cyklu
OBRAZY – SŁOWA – DŹWIĘKI
PT. „ŚLADY STÓP”
Program odbył się w dniu 26 października 2013 r. o godz. 17:00 w Klubie „U Szefa” w Gorzowie Wlkp., przy ul. Chełmońskiego 8.

Andrzej Moczydłowski i Czesław Ganda
Gości powitał Andrzej Moczydłowski – dyrektor Klubu „U Szefa”. Nie było to pierwsze widowisko tego rodzaju przedstawiane w tym miejscu przez Robotnicze Stowarzyszenie Twórców Kultury. Dotychczasowe prezentacje tego typu cieszyły się zawsze dużym zainteresowaniem i były odbierane pozytywnie przez publiczność. Głos zabrał również Prezes RSTK oraz reżyser i pomysłodawca całego przedsięwzięcia Czesław Ganda.
Prezentację rozpoczyna piosenka w wykonaniu Marzeny Szumlańskiej - Śron pod tytułem Sklep z nadzieją. Autorką tekstu jest nieżyjąca już niestety poetka gorzowskiego RSTK Danuta Rusztyn, muzykę napisał Czesław Ganda. Gdybym mogła otworzyłabym sklep z nadzieją. Pragnienie poety, aby wszystkich ludzi obdarzyć szczęściem, uwolnić od cierpienia i niepokojów dobarwione muzycznie, wyśpiewane silnym głosem wokalistki, brzmi bardzo przekonująco. Na twarzach wielu słuchaczy widać wzruszenie.
Po piosence refleksyjne wiersze Marii Borcz o nadziei i garść myśli jak listowie.

Oliwia Królikowska
Teraz przed publicznością pojawia się młoda wokalistka i dziecięcym głosem śpiewa: „ja po prostu lubię gdy płynie muzyka z estrad i w gali pan dyrygent lśni tak wielki jak orkiestra zabierz mnie do filharmonii, daj sercu potęgę klasycznej harmonii zabierz mnie, kup bilet na koncert a ja oddam ci swe serce gorące.”

Beata Patrycja Klary
Po tej piosence czas na finezyjną wysmakowaną frazę poetycką Beaty Patrycji Klary.
„Narwij obłoków, będą potrzebne na rozstania
kiedy już oddam mężczyznę rodzinie,
a wspólne łąki zwinięte jak dywan zasną.
[...]
I może daj pierścionek z zielonym kamieniem,
przyozdobi nagość serdecznego palca. W obrocie
spełniając szeptanie: przyjedź, no przyjedź, kochanie.”
Po Beacie piosenka w wykonaniu Marzeny Szumlańskiej – Śron „Obok nas”
„Gdzieś obok nas, obok nas życia nurt,
Obok nas świateł blask, miasta rytm, gwar i szum.”
W tym momencie pora na swoisty dialog, który miałem przyjemność prowadzić z Janiną Jurgowiak. Pani Janina znana jest w gorzowskim środowisku ze swoich pasji literackich i plastycznych, ale w gronie naszego stowarzyszenia to jej debiut. Rozpoczyna wierszem „Niech zawsze będzie lampa”. Tekst inspirowany biblijną opowieścią o dziesięciu pannach czekających z zapalonymi lampami na nadejście oblubieńca. Nuta archaicznej refleksji przyprawiona jest elementem satyrycznym, owo przymrużenie oka, które, co to ukrywać, bardzo mi przypadło do gustu. Tekst kończy się słowami:
„Zaraz, kiedy to ja brałam kąpiel?
Ręce mam czyste, ale czy sumienie?”
W ramach repliki opowiadam historyjkę o małej wiosce, co zwie się Szczuczarz, „z domem Pana przy uliczce na Dobiegniew”.
Podobno
„Nawiedziły tę miejscowość dziwne słuchy,
Że nocami w wiosce czasem straszą duchy
[...]
Czy nad wioską ciąży jakaś siła wraża,
Czy cierpliwość stracił stwórca dla Szczuczarza?”
Pani Janka nie dowierza, opowieść brzmi chyba niewiarygodnie, ot. zmyślona bajka, „Panie Krecie, cóż pan plecie”. Trzeba przyznać, że jak na debiutantkę poczyna sobie bardzo śmiało w tym osobliwym dialogu.

Ferdynand Głodzik i Janina Jurgowiak
Panie Krecie, cóż pan plecie?
Trochę niezręcznie opisywać wrażenia z programu w którym się brało udział, niejako „ze sceny”. Takie odczucia zawsze inaczej wyglądają od strony widowni, poza tym mogą być poczytane za chęć kreacji samego siebie, swoisty narcyzm. Obserwując jednak zachowanie mojej scenicznej quasi rywalki odniosłem wrażenie, że w swojej roli czuje się swobodnie, nie paraliżuje jej trema, jest naturalna, rozluźniona i traktuje całe przedsięwzięcie jako swoistą przygodę intelektualną. Była po prostu w swoim żywiole! To odczucie jak i reakcje publiczności, skłaniają mnie do stwierdzenia, że jej występ w gronie „eresteczkowej braci” był nad wyraz udany. Jak ja wypadłem w tym dialogu, mogą ocenić tylko ci, którzy byli odbiorcami programu.
W toczącym się dialogu nie daję za wygraną i w rewanżu serwuję historię o małej wiosce Ciecierzyce, która leży „na planecie między słońcem a księżycem”. Ta osobliwa w swej precyzji lokalizacja kazała początkującemu politykowi szukającemu w Ciecierzycach poparcia dla swoich politycznych wizji pytać o drogę drwala:
„Jam działaczem partii szczęścia i jedności,
poprowadzę ku świetlanej was przyszłości”
Dla prostego człowieka taki działacz nie znający drogi nawet do Ciecierzyc okazał się jednak niewiarygodny.
„Jakże twoim obietnicom można wierzyć,
skoro nie znasz drogi nawet do Ciecierzyc!”
W małych wiejskich społecznościach, przybysze z „wielkiego świata” serwujący mieszkańcom efektowne, mało realne wizje uszyte z tanich obietnic bez pokrycia, przyjmowani są nieufnie. „Gorliwi Szczuczarzanie” szukają oparcia w innych autorytetach niż krótkotrwałe, z reguły szybko gasnące gwiazdki świata polityki.

fragment wystawy
Swoimi podróżami artystycznymi szlakiem wiejskich kościółków Basia i Urszula wkraczają w sferę lokalnych społeczności, gdzie wszyscy o sobie wszystko wiedzą, gdzie folklor miesza się z prostą ale szczerą ludową religijnością, gdzie życie toczy się swoim od lat utartym torem, a jednak jest miejsce i czas na emocje, niepokoje natury egzystencjalnej. Tam obok taniego blichtru mieści się poszanowanie dla tradycji i wiary naszych przodków, którzy w zabytkowych wiejskich świątyniach odcisnęli widoczne po dziś dzień „ślady stóp”.
Jakby na przekór toczącemu się przed chwilą dialogowi satyrycznemu wybrzmiewają tony „modlitwy” Bułata Okudżawy wyśpiewane tym razem dziecięcym, ale szczerym i przez to wiarygodnym głosem Oliwii Królikowskiej:
„Panie zielonooki,
mój Boże jedyny, spraw,
Dopóki ziemia toczy się,
zdumiona obrotem spraw,
Dopóki czasu i prochu
wciąż jeszcze wystarcza jej,
Dajże nam wszystkim po trochu,
i mnie w opiece swej miej!”
Brzmiąca z głośników muzyka, głos solistki wyśpiewujący z dziecięcą wiarą i szczerością prośbę o bożą opiekę, kolorowe światła i obrazy wiejskich kościółków wiszące na ścianach współtworzą swoiste misterium i sprawiają, że w pewnym momencie osiedlowy klub staje się świątynią sztuki. Celebracją tego, co wyraziły w swoich akwarelach Basia i Urszula, co wyśpiewały solistki, co wypowiadają swoimi wierszami poeci biorący udział w programie.

Roman Habdas
W tę tonację wpisuje się wiersz Romana Habdasa "Wyznanie" oraz jego list do gorzowskiej poetki założycielki RSTK, Marii Przybylak, wspominający wspólne cerowane lata.
Po nim wiersz Krystyny Woźniak wspominający Babcię Paulinę Co nosiła bluzki w białe kropki , wykrochmalone kołnierzyki,
włosy podpinała rogowymi grzebykami.
Uśmiechała się kiedy mówiła ,że kobieta to przede wszystkim matka.
W dalszym toku poetyckiej gawędy Krystyna przywołuje dramaty małych istot z domów dziecka, które nie miały normalnego rodzinnego ciepła ani takiej babci.
Wśród nich chłopiec, który całe życie był „państwowy” i nigdy nie założył rodziny, chociaż się usamodzielnił. Po tym wierszu Marzena Szumlańska - Śron prezentuje piosenkę Pt. „Szyba”


Zmaganie się z bezsilnością, nieuchronnością losu, walka z ową szybą, która się ugina, nie pozwala się rozbić, jest barierą na drodze do wolności.
„Co dzień ta sama zabawa się zaczyna
i przypomina dziecinne twoje sny.
Chcesz rozbić taflę szkła, a ona się ugina
i tam są wszyscy, a na przeciw - Ty.
[...]
Codziennie rano przez brudne patrząc okno
próbuję wierzyć, że przetrze się ta mgła,
Że będę mogła znów naprawdę czegoś dotknąć
i cud się stanie - zniknie tafla szkła.”
W tej tonacji zamyślenia nad człowiekiem, jego losem, kończy się program nagradzany burzliwymi oklaskami.

W programie udział wzięli
Jeszcze prezentacja wykonawców, poczęstunek gości i zwiedzanie wystawy prac plastycznych, dyskusje przy obrazach, rozmowy z Basią i Urszulą. Akwarele będą wisieć w Klubie „U szefa” czas jakiś, warto wstąpić i obejrzeć.
Autorem scenariusza i reżyserem programu był Czesław Ganda.
Organizatorami byli:
- Klub „U Szefa” w Gorzowie Wlkp.
- Miejskie Centrum Kultury w Gorzowie Wlkp.
- Robotnicze Stowarzyszenie Twórców Kultury w Gorzowie Wlkp.