Czytamy Adama Mickiewicza

Czytamy Adama Mickiewicza
W dniu 26 listopada 2013 roku o godz. 17.00 w Filii Nr 4 Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gorzowie Wlkp. przy ul. Słonecznej 63 odbył się wieczór czytania poezji Mickiewicza w ramach cyklu, CZYTANIE PISARZY W KONTEKŚCIE JUBILEUSZY. Był już wieczór czytania poezji Herberta. Teraz Mickiewicz. W planach Hłasko (14 stycznia w Baczynie), Iwaszkiewicz (20 lutego Biblioteka Filia nr 4), Ratoń (4 marca Lubiszyn), Babiński czy Grochowiak. Spotkania moderuje Agnieszka Kopaczyńska-Moskaluk. Udział może wziąć każdy kto się wcześniej zgłosi do Beaty Patrycji Klary. Jak do tej pory programy te cieszą się sporym zainteresowaniem i odbierane są pozytywnie przez słuchaczy.
Elżbieta Nieznańska	Spotkanie rozpoczęła Kierowniczka Filii Biblioteki Pani Elżbieta Nieznańska witając przybyłych i informując o samej idei tego rodzaju spotkań. Nie było wyraźnie wydzielonej sceny. Nie było podziału na publiczność i wykonawców. Wszyscy siedzieli przy stolikach, na których była kawa, ciasteczka, słodycze. Największym zainteresowaniem cieszyła się jednak poezja Adama Mickiewicza. Może nieco zapomniana, ale tak różnorodna w swoich nastrojach, że aż trudno uwierzyć. Były bajki, fragment Pana Tadeusza, była humorystyczna Pani Twardowska, były też liryki i teksty wzniosłe.
Prowadzenie programu przejęła Agnieszka Moskaluk podając podstawowe informacje o Adamie Mickiewiczu, który był wieszczem dwóch narodów: Polaków i Litwinów. Wszak pierwsze słowa inwokacji w Panu Tadeuszu brzmią: "Litwo Ojczyzno moja" - pisane po polsku. Nie było czasu na dłuższy wywód akademicki na temat poety. Zresztą każdy z przybyłych wiedział na jaki program przyszedł i zapewne ze szkoły zapamiętał nie tylko informacje biograficzne o tym bodaj największym polskim wieszczu, ale czasem też sporo ulubionych wierszy. Po krótkim wstępie rozpoczęło się czytanie poezji Mickiewicza.	Agnieszka Moskaluk
Eliza Lipska	Oda do młodości fragment Młodości! tobie nektar żywota Natenczas słodki, gdy z innymi dzielę: Serca niebieskie poi wesele, Kiedy je razem nić powiąże złota. Razem, młodzi przyjaciele!... W szczęściu wszystkiego są wszystkich cele; Jednością silni, rozumni szałem, Razem, młodzi przyjaciele!... I ten szczęśliwy, kto padł wśród zawodu, Jeżeli poległym ciałem Dał innym szczebel do sławy grodu. Razem, młodzi przyjaciele!... Choć droga stroma i śliska, Gwałt i słabość bronią wchodu: Gwałt niech się gwałtem odciska, A ze słabością łamać uczmy się za młodu!
Przyjaciele fragment "Ledwie Mieszkowi był czas zmrużyć oczy, Zbladnąć, paść na twarz: a już niedźwiedź kroczy. Trafia na ciało, maca: jak trup leży; Wącha: a z tego zapachu, Który mógł być skutkiem strachu. Wnosi, że to nieboszczyk i że już nieświeży. Więc mruknąwszy ze wzgardą odwraca się w knieję, Bo niedźwiedź Litwin miąs nieświeżych nie je. Dopieroż Mieszek odżył... "Było z tobą krucho! - Woła kum, - szczęście, Mieszku, że cię nie zadrapał! Ale co on tak długo tam nad tobą sapał. Jak gdyby coś miał powiadać na ucho?" "Powiedział mi - rzekł Mieszek - przysłowie niedźwiedzie: Że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie".	Kasia Maciantowicz
Kasia Skrodzka	Lis i kozioł Już był w ogródku, już witał się z gąską; Kiedy skok robiąc wpadł w beczkę wkopaną, Gdzie wodę zbierano; Ani pomyślić o wyskoczeniu. Chociaż wody nie było i nawet nie grząsko: Studnia na półczwarta łokcia, Za wysokie progi Na lisie nogi; Zrąb tak gładki, że nigdzie nie wścibić paznokcia. Postaw sięż teraz w tego lisa położeniu! Inny zwierz pewno załamałby łapy I bił się w chrapy, Wołając gromu, ażeby go dobił: Nasz lis takich głupstw nie robił; Wie, że rozpaczać jest to zło przydawać do zła. Zawsze maca wkoło zębem, A patrzy w górę; jakoż wkrótce ujrzał kozła, Stojącego tuż nad zrębem I patrzącego z ciekawością w studnię.
BROŃ MNIE PRZED SOBĄ SAMYM fragment Twoja mądrość samego siebie nie dociecze. A czyliż samo siebie zna plemię człowiecze? Jeden masz nieśmiertelność; my czy jej nie mamy? I znasz siebie, i nie znasz; my czy siebie znamy? Końca Twojego nie znasz; my kiedyż się skończym? Dzielisz się, łączysz; i my dzielim się i łączym. Tyś różny: i my zawsze myślą rozróżnieni. Tyś jeden: i my zawsze sercem połączeni. Tyś potężny w niebiosach; my tam gwiazdy śledzim. Wielkiś w morzach; my po nich jeździm, głąb ich zwiedzim. O Ty, co świecąc nie znasz wschodu i zachodu, Powiedz, czym się Ty różnisz od ludzkiego rodu? Toczysz walkę z szatanem w niebie i na ziemi; My walczym w sobie, w świecie z chęciami własnemi. Ty sam na siebie wdzialeś raz postać człowieka. Powiedz, czyś wziął na chwilę, czyś ją miał od wieka?	Joanna Skrodzka
Aneta Długołęcka	Dzień dobry Dzieńdobry! nie śmiem budzić, o wdzięczny widoku! Jej duch na poły w rajskie wzleciał okolice, Na poły został, boskie ożywiając lice, Jak słońce na pół w niebie, pół w srebrnym obłoku. Dzieńdobry! już westchnęła, błysnął promyk w oku, Dzieńdobry! już obraża światłość twe źrenice, Naprzykrzają się ustom muchy swawolnice, Dzieńdobry! słońce w oknach, ja przy twoim boku. Niosłem słodszy dzień dobry, lecz twe senne wdzięki Odebrały mi śmiałość; niech się wprzódy dowiem; Z łaskawym wstajesz sercem? z orzeżwionym zdrowiem? Dzieńdobry! nie pozwalasz ucałować ręki? Każesz odejść, odchodzę: oto masz sukienki, Ubierz się i wyjdź prędko - dzieńdobry ci powiem.
Do M** fragment Na każdym miejscu i o każdej dobie, Gdziem z tobą płakał, gdziem się z tobą bawił, Wszędzie i zawsze będę ja przy tobie, Bom wszędzie cząstkę mej duszy zostawił. Czy zadumana w samotnej komorze Do arfy zbliżysz nieumyślną rękę, Przypomnisz sobie: właśnie o tej porze Śpiewałam jemu tę samę piosenkę. Czy grają w szachy, gdy pierwszymi ściegi Śmiertelna złowi króla twego matnia, Pomyślisz sobie: tak stały szeregi, Gdy się skończyła nasza gra ostatnia. Czy to na balu w chwilach odpoczynku Siędziesz, nim muzyk tańce zapowiedział, Obaczysz próżne miejsce przy kominku, Pomyślisz sobie: on tam ze mną siedział.	Krystyna Caban
Dana Gołąbek	Pan Tadeusz fragment księgi V Zosia kładnie pończoszki białe, ażurowe, I trzewiki warszawskie białe, atłasowe; Tymczasem pokojowa sznurowała stanik, Potem rzuciła na gors pannie pudermanik; Zaczęto przypieczone zbierać papiloty, Pukle, że nazbyt krótkie, uwito w dwa sploty, Zostawując na czole i skroniach włos gładki; Pokojowa zaś świeżo zebrane bławatki Uwiązawszy w plecionkę daje Telimenie; Ta ją do głowy Zosi przyszpila uczenie, Z prawej strony na lewo: kwiat od bladych włosów Odbijał bardzo pięknie, jak od zboża kłosów! Zdjęto puderman, całe ubranie gotowe. Zosia białą sukienkę wrzuciła przez głowę, Chusteczkę batystową białą w ręku zwija I tak cała wygląda biała jak lilija. Poprawiwszy raz jeszcze i włosów, i stroju, Kazano jej wzdłuż i wszerz przejść się po pokoju; Telimena uważa znawczyni oczyma, Musztruje siostrzenicę, gniewa się i zżyma; Aż na dygnienie Zosi krzyknęła z rozpaczy: "Ja nieszczęśliwa! Zosiu, widzisz, co to znaczy Żyć z gęśmi, z pastuchami! Tak nogi rozszerzasz, Jak chłopiec, okiem w prawo i w lewo uderzasz, Czysta rozwódka! - Dygnij, patrz, jaka niezwinna!" "Ach, Ciociu! - rzekła smutnie Zosia - cóż ja winna? Ciotka mnie zamykała; nie było z kim tańczyć, Lubiłam z nudy ptastwo paść i dzieci niańczyć; Ale poczekaj, Ciociu, niech no się pobawię Trochę z ludźmi, obaczysz, jak się ja poprawię".
Pani Twardowska fragment "Jeszcze jedno, będzie kwita, Zaraz pęknie moc czartowska; Patrzaj, oto jest kobiéta, Moja żoneczka Twardowska. Ja na rok u Belzebuba Przyjmę za ciebie mieszkanie, Niech przez ten rok moja luba Z tobą jak z mężem zostanie. Przysiąż jej miłość, szacunek I posłuszeństwo bez granic; Złamiesz choć jeden warunek. Już cała ugoda za nic." Diabeł do niego pół ucha, Pół oka zwrócił do samki, Niby patrzy, niby słucha, Tymczasem już blisko klamki. Gdy mu Twardowski dokucza, Od drzwi, od okien odpycha, Czmychnąwszy dziurką od klucza, Dotąd jak czmycha, tak czmycha.	Jolanta Karasińska
Agnieszka Moskaluk	Ałuszta w nocy Rzeźwią się wiatry, dzienna wolnieje posucha, Na barki Czatyrdachu spada lampa światów, Rozbija się, rozlewa strumienie szkarłatów I gaśnie. Błędny pielgrzym ogląda się, słucha: Już góry poczerniały, w dolinach noc głucha, Źródła szemrzą jak przez sen na łożu z bławatów; Powietrze tchnące wonią, tą muzyką kwiatów, Mówi do serca głosem tajemnym dla ucha. Usypiam pod skrzydłami ciszy i ciemnoty; Wtem budzą mię rażące meteoru błyski, Niebo, ziemię i góry oblał potop złoty! Nocy wschodnia! ty na kształt wschodniej odaliski Pieszczotami usypiasz, a kiedym snu bliski, Ty iskrą oka znowu budzisz do pieszczoty.
ALPUHARA z Konrada Wallenroda Już w gruzach leżą Maurów posady, Naród ich dźwiga żelaza, Bronią się jeszcze twierdze Grenady, Ale w Grenadzie zaraza. Broni się jeszcze z wież Alpuhary Almanzor z garstką rycerzy, Hiszpan pod miastem zatknął sztandary, Jutro do szturmu uderzy. O wschodzie słońca ryknęły spiże, Rwą się okopy, mur wali, Już z minaretów błysnęły krzyże, Hiszpanie zamku dostali. Jeden Almanzor, widząc swe roty Zbite w upornej obranie, przerznął się między szable i groty, Uciekł i zmylił pogonie.	Beata Patrycja Klary
Ryszard Kućko	ŻAL ROZRZUTNIKA Kochanek, druhów! ileż was spotkałem! Ileż to oczu jak gwiazd przeleciało! Ileż to rączek tonąc uściskałem! A serce? - nigdy z sercem nie gadało! Wydałem wiele z serca, jak ze skrzyni Młody rozrzutnik! lecz dłużnicy moi Nic nie oddali. Ktoż dzisiaj obwini, Że się rozrzutnik spostrzegł? że się boi Zwierzać w niepewne i nieznane ręce! Żegnam was, żegnam, nadobne dziewice; Żegnam was, żegnam, o druhy młodzieńce! Rozrzutnik młody, resztę skarbu schwycę, W ziemię zakopię! nie czas resztę tracić. Już czuję starość; mam żebrać w potrzebie? Znalazłem tego, co zdoła zapłacić Rzetelnie - z lichwą i na czas - on w niebie!
NA ALPACH W SPLÜGEN 1829 Nigdy, więc nigdy z tobą rozstać się nie mogę! Morzem płyniesz i lądem idziesz za mną w drogę, Na lodowiskach widzę błyszczące twe ślady I głos twój słyszę w szumie alpejskiej kaskady, I włosy mi się jeżą, kiedy się oglądam, I postać twoję widzieć lękam się i żądam. Niewdzięczna! Gdy ja dzisiaj, w tych podniebnych górach. Spadający w otchłanie i niknący w chmurach, Wstrzymuję krok, wiecznymi utrudzony lody. I oczy przecierając z lejącej się wody, Szukam północnej gwiazdy na zamglonym niebie, Szukam Litwy i domku twojego, i ciebie; Niewdzięczna! może dzisiaj, królowa biesiady, Ty w tańcu rej prowadzisz wesołej gromady, Lub może się nowymi miłostkami bawisz, Lub o naszych miłostkach śmiejąca się prawisz, Powiedz, czyś ty szczęśliwsza, że ciebie poddani, Niewolnicze schylając karki, zowią Pani! Że cię rozkosz usypia i wesołość budzi, I że cię nawet żadna pamiątka nie nudzi? Czy byłabyś szczęśliwsza, gdybyś, moja miła, Wiernego ci wygnańca przygody dzieliła? Ach! Ja bym cię za rękę po tych skałach wodził, Ja bym trudy podróżne piosenkami słodził, Ja bym pierwszy w ryczące rzucał się strumienie I pod twą nóżkę z wody dostawał kamienie. I przeszłaby twa nóżka wodą nie dotknięta, A całowaniem twoje ogrzałbym rączęta. Spoczynek by nas czekał pod góralską chatą: Tam zwleczoną z mych barków okryłbym cię szatą, A ty byś przy pasterskim usiadłszy płomieniu Usnęła i zbudziła na moim ramieniu.	Eugeniusz Konieczny
Opracowanie i zdjęcia: Ferdynand Głodzik